info

przekład Małgorzata Sugiera i Mateusz Borowski

opieka reżyserska Iwo Vedral
obsada: Krystyna Janda, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Agnieszka Podsiadlik, Danuta Szaflarska, Krzysztof Stroiński

Elfriede Jelinek (ur. 1946) - najwybitniejsza współczesna dramatopisarka niemieckiego obszaru językowego. Oprócz tekstów scenicznych pisze poezje, słuchowiska radiowe, powieści i eseje. W 2004 roku za całokształt twórczości otrzymała Nagrodę Nobla.
Jelinek dorastała w Wiedniu, gdzie następnie odbyła studia w Konserwatorium Muzycznym. Na Uniwersytecie Wiedeńskim studiowała także teatrologię i historię sztuki. Debiutowała w 1967 roku tomikiem wierszy Lisas Schatten. Jej wczesne powieści stanowią połączenie eksperymentów Grupy Wiedeńskiej i poezji konkretnej ze stereotypami literatury popularnej i komiksu. Kolejne coraz bardziej świadomie demaskują narracyjne schematy i ideologiczne treści kultury masowej i wysokiej. Polskim czytelnikom najbardziej znaną z powieści Jelinek jest z pewnością Pianistka, spopularyzowana przez filmową wersję Michaela Hanekego.
Jako dramatopisarka debiutowała Jelinek w 1977 roku nawiązującą do twórczości Henryka Ibsena sztuką Co się zdarzyło, kiedy Nora opuściła dom, albo Podpory społeczeństw. Ta debiutancka sztuka razem z dwoma innymi tekstami - Clara S. (1982) i Zajazd albo tak robią wszyscy (1994) - ukazała się w Polsce w serii „Dramat współczesny" nakładem Księgarni Akademickiej w 2001 roku. Do tego samego nurtu jej scenicznej twórczości, podejmującego kwestię kobiet i kobiecości w patriarchalnym społeczeństwie, należy także cykl pięciu miniatur pod zapożyczonym od Schuberta tytułem Śmierć i dziewczyna I-V (1999-2003). Pokazują one jednak nowe oblicze teatru Jelinek, która nie tylko podważa współczesne mity, ale również dekonstruuje podstawowe konwencje dramatyczno-teatralne, ujawniając pozorność ich estetycznej „neutralności".

W TR zaprezentujemy trzy z pięciu dramatów cyklu. Po czytaniu zapraszamy na dyskusję z Małgorzatą Sugierą i Mateuszem Borowskim, tłumaczami dramatów Śmierć i dziewczyna I-V, wydanych przez krakowską agencję Panga Pank w styczniu 2007.